CMR-aansprakelijkheid: wanneer betaalt de vervoerder en hoeveel?

Vervoer je goederen over de weg van het ene land naar het andere en gaat er onderweg iets mis? Dan bepaalt het CMR-verdrag wie betaalt. De vervoerder is aansprakelijk voor verlies, beschadiging en vertraging vanaf het moment dat hij de lading in ontvangst neemt tot de aflevering. Die aansprakelijkheid is wel beperkt: maximaal 8,33 SDR per kilo brutogewicht, en bij vertraging hooguit de vrachtprijs. Alleen bij opzet of schuld die daarmee gelijkstaat vervalt die grens. Hieronder lees je hoe dat in de praktijk uitpakt, welke uitzonderingen de vervoerder kan inroepen, welke termijnen je moet halen en hoe je het gat tussen CMR-vergoeding en ladingwaarde dichtzet.

Kort samengevat

• Het CMR-verdrag geldt dwingend bij betaald wegvervoer van goederen tussen twee landen, als ten minste één daarvan verdragsstaat is. Binnenlands vervoer valt onder Boek 8 BW.
• De vervoerder is aansprakelijk voor verlies, schade en vertraging tussen inontvangstneming en aflevering, ook voor fouten van chauffeurs en ingehuurde charters.
• De vergoeding is begrensd op 8,33 SDR per kilo brutogewicht; bij vertraging op maximaal de vrachtprijs. Bij waardevolle, lichte lading is dat vaak een fractie van de werkelijke waarde.
• Zichtbare schade meld je bij aflevering, onzichtbare schade binnen 7 dagen en vertraging binnen 21 dagen, schriftelijk. Een claim verjaart in de regel na één jaar.
• Als vervoerder dek je dit risico met een aansprakelijkheidsverzekering voor vervoerders; als verlader met een transportverzekering op de volle waarde.

Inhoudsopgave

• Wanneer geldt het CMR-verdrag?
• Waarvoor is de vervoerder aansprakelijk?
• Wanneer gaat de vervoerder vrijuit?
• Hoeveel vergoedt de vervoerder onder de CMR?
• Wanneer vervalt de aansprakelijkheidslimiet?
• Afzender, opvolgende vervoerders en ondervervoerders
• Termijnen bij een CMR-schadeclaim
• Wat betekent CMR-aansprakelijkheid voor je verzekering?
• Ons perspectief op CMR-aansprakelijkheid
• Laat je CMR-risico goed afdekken
• Veelgestelde vragen over CMR-aansprakelijkheid
• Bronnen

Wanneer geldt het CMR-verdrag?

Het CMR-verdrag (voluit: Verdrag betreffende de overeenkomst tot internationaal vervoer van goederen over de weg) is van toepassing zodra aan drie voorwaarden is voldaan:

1. Er is een vervoerovereenkomst tegen betaling voor goederen over de weg.
2. De plaats van inontvangstneming en de plaats van aflevering liggen in twee verschillende landen.
3. Ten minste één van die landen is partij bij het verdrag.

Is dat zo, dan geldt het verdrag automatisch en dwingend op grond van artikel 1 CMR. Je kunt er in je contract dus niet van afwijken, ook niet als beide partijen dat willen. Een rit van Venlo naar Milaan valt eronder, net als een rit van Rotterdam naar Manchester.

Rijd je alleen binnen Nederland, dan geldt Boek 8 van het Burgerlijk Wetboek, vaak aangevuld met de AVC-voorwaarden. Die AVC werken ook bij internationaal vervoer door, maar alleen voor wat het verdrag zelf niet regelt: de CMR is dwingend recht en de AVC vullen aan. Denk aan vrachtbetaling, verrekening, opschorting en retentierecht: daarvoor geldt aanvullend het toepasselijke nationale recht.

Voor jou als ondernemer betekent dit: bij elke grensoverschrijdende rit gelden dezelfde spelregels voor aansprakelijkheid, ongeacht wat er in je algemene voorwaarden staat. Wil je weten welke rol de vrachtbrief daarin speelt, lees dan onze gids over vrachtbrief en aansprakelijkheid.

Waarvoor is de vervoerder aansprakelijk?

De kern staat in artikel 17 lid 1. Volgens de officiële tekst van het CMR-verdrag is de vervoerder aansprakelijk voor geheel of gedeeltelijk verlies en beschadiging van de goederen tussen het moment van inontvangstneming en het moment van aflevering, en voor vertraging in de aflevering.

Drie dingen springen eruit:

• De periode is breed. Niet alleen de rit telt, maar alles vanaf het moment dat de chauffeur tekent voor ontvangst: wachten op een parkeerplaats, overslag in een depot, de nacht op een terrein bij de grens.
• Het is een risicoaansprakelijkheid. De ladingbelanghebbende hoeft geen schuld van de vervoerder te bewijzen. Het is aan de vervoerder om aan te tonen dat een ontheffingsgrond geldt.
• Hij staat in voor zijn mensen. Op grond van artikel 3 is de vervoerder aansprakelijk voor de daden en nalatigheden van zijn ondergeschikten en van iedereen die hij voor het vervoer inschakelt, alsof het zijn eigen gedragingen zijn. Besteed je een rit uit aan een charter, dan blijf je tegenover je opdrachtgever dus zelf aanspreekbaar.

Wat telt als schade?

Het verdrag zegt niet precies wat “beschadiging” is. Nederlandse rechters vullen dat in: er moet een fysieke verandering van de lading zijn, zichtbaar of onzichtbaar, en pure economische schade valt in de klassieke lijn buiten de CMR. Een partij levensmiddelen die door een temperatuurafwijking is afgekeurd, kan dus schade zijn, ook als je er niets aan ziet. Gemiste omzet omdat een klant afhaakt, valt daar in beginsel niet onder.

Wanneer gaat de vervoerder vrijuit?

De vervoerder is niet voor alles aansprakelijk. Artikel 17 kent twee soorten uitzonderingen.

Algemene ontheffingsgronden (artikel 17 lid 2)

De vervoerder is ontheven van aansprakelijkheid als de schade is veroorzaakt door:

• schuld van de rechthebbende (de afzender of ontvanger);
• een opdracht van de rechthebbende die niet het gevolg is van een fout van de vervoerder;
• een eigen gebrek van de goederen;
• omstandigheden die de vervoerder niet kon vermijden en waarvan hij de gevolgen niet kon verhinderen.

Die laatste grond wordt streng uitgelegd. Een gewone diefstal op een onbeveiligde parkeerplaats is voor een rechter meestal geen onvermijdbare omstandigheid.

Bijzondere risico’s (artikel 17 lid 4)

Daarnaast noemt het verdrag een lijst bijzondere gevaren waarbij de vervoerder wordt vermoed niet aansprakelijk te zijn, tenzij de rechthebbende het tegendeel bewijst:

Let op: het gaat om een vermoeden. De ontvanger kan nog steeds bewijzen dat de schade toch door de vervoerder is ontstaan. Zorg dus dat afspraken over open voertuigen, laden en lossen zwart op wit op de vrachtbrief staan.

Hoeveel vergoedt de vervoerder onder de CMR?

Hier zit voor veel verladers de grootste verrassing. De vergoeding is gebaseerd op de waarde van de goederen, maar met een plafond.

• Verlies en beschadiging: maximaal SDR 8,33 per ontbrekend kilogram brutogewicht. SDR (Special Drawing Rights) is een rekeneenheid van het IMF; de waarde in euro’s schommelt mee met de koers.
• Vertraging: maximaal de vrachtprijs.
• Bijkomende kosten bij verlies: vrachtprijs, douanerechten en andere vervoerskosten komen in beginsel ook voor vergoeding in aanmerking (artikel 23 lid 4). Accijnzen en verwerkingskosten worden in de regel niet vergoed.

Rekenvoorbeeld

Stel: een transporteur uit Tilburg vervoert 2.000 kilo elektronica naar Lyon. De lading is € 120.000 waard en wordt onderweg gestolen.

Op zware, goedkope lading zoals zand of grind dekt de limiet vaak de hele waarde. Bij lichte, dure lading zoals elektronica, medicijnen of kleding blijft er een flink gat over. In ons artikel over welke transportverzekering je nodig hebt rekenen we uit wat de CMR per kilo ongeveer in euro’s oplevert.

De limiet verhogen

Wil je als afzender meer zekerheid? Dan kun je met de vervoerder afspreken dat het uit te keren bedrag hoger ligt dan het CMR-maximum, tegen een toeslag die op de vrachtbrief moet staan. Een structurele verhoging van de limiet in het verdrag zelf is niet te verwachten: dat vraagt een herzieningsconferentie waar minimaal 15 verdragsstaten mee moeten instemmen.

Ook de leveringsvoorwaarden tussen koper en verkoper bepalen wie het risico draagt en wie de verzekering regelt. Met de juiste Incoterms in je verkoopcontract leg je vooraf vast op welk moment het risico van verlader naar ontvanger overgaat, en dus wie bij schade de claim op de vervoerder indient.

Wanneer vervalt de aansprakelijkheidslimiet?

Volgens artikel 29 CMR kan de vervoerder zich niet op de limiet beroepen als de schade voortkomt uit zijn opzet of uit schuld die volgens het recht van de rechter met opzet gelijkstaat. In Nederland is dat “bewuste roekeloosheid”: de vervoerder wist dat de kans op schade aanmerkelijk groter was dan de kans dat het goed ging, en ging toch door.

Een paar uitspraken laten zien hoe dat uitpakt:

• Het Gerechtshof Amsterdam oordeelde in 2025 dat een pakketvervoerder geen beroep op de beperking kon doen als haar onder Nederlands recht opzet of daarmee gelijk te stellen schuld kan worden verweten.
• De Rechtbank Rotterdam besliste in 2018 dat het subjectieve bewustzijn van de vervoerder doorslaggevend blijft en dat contractbepalingen die automatisch roekeloosheid aannemen bij een veiligheidsfout botsen met de uniforme toepassing van het verdrag.
• In januari 2026 merkte dezelfde rechtbank het gedrag van een chauffeur die de lading voor zichzelf hield aan als opzet in de zin van artikel 29. De vervoerder kon zich daardoor niet op uitsluiting of beperking beroepen.

In de praktijk is de lat hoog. Nederlandse rechters nemen niet snel opzet of grove schuld aan, terwijl dat in Duitsland sneller gebeurt. Voor een vervoerder maakt het dus uit in welk land een claim wordt behandeld. Rijd je veel naar Duitsland, dan is de kans groter dat je toch voor de volle ladingwaarde wordt aangesproken. Dat is een reden om je verzekerde som niet te krap te kiezen.

Afzender, opvolgende vervoerders en ondervervoerders

Aansprakelijkheid onder de CMR ligt niet alleen bij de vervoerder die de opdracht aanneemt.

• De afzender is volgens artikel 7 aansprakelijk voor kosten en schade die de vervoerder lijdt door onjuiste of onvolledige gegevens of instructies. Geeft een verlader een verkeerd gewicht of verzwijgt hij dat het om gevaarlijke stoffen gaat, dan kan de vervoerder zijn schade verhalen.
• Opvolgende vervoerders worden bij vervoer onder één overeenkomst volgens artikel 34 partij bij die overeenkomst zodra zij de goederen en de vrachtbrief aannemen. Ieder van hen is dan aansprakelijk voor het hele vervoer.
• Ondervervoerders en charters vallen onder artikel 3: de hoofdvervoerder staat tegenover zijn opdrachtgever in voor hun fouten. Hij kan daarna verhaal halen bij de charter, maar dat werkt alleen als die zelf goed verzekerd is.

Voor transport- en koeriersbedrijven die werk uitbesteden is dat een belangrijk punt: vraag je charters altijd naar hun CMR-dekking en leg dat vast.

Termijnen bij een CMR-schadeclaim

Wie te laat meldt, verliest bewijsvoordeel of zelfs zijn recht op vergoeding. De termijnen uit artikel 30 en 32 op een rij:

De dag van aflevering zelf telt bij de voorbehoudtermijnen niet mee. Maak bij schade direct foto’s, laat de chauffeur het voorbehoud op de vrachtbrief aftekenen en schakel bij twijfel een expert in voordat de lading wordt vernietigd. Hoe je dat stap voor stap aanpakt, lees je in schade melden bij je transportverzekering.

Wat betekent CMR-aansprakelijkheid voor je verzekering?

Welke dekking je nodig hebt, hangt af van je rol in de keten.

Je bent vervoerder

Als transporteur ben je tegenover je opdrachtgever aansprakelijk tot de CMR-limiet, en bij opzet of bewuste roekeloosheid van je chauffeur of charter zelfs onbeperkt. Een aansprakelijkheidsverzekering voor vervoerders (vaak CMR-verzekering genoemd) betaalt die claims. Let bij het afsluiten op:

• het maximum per voertuig en per gebeurtenis, afgestemd op je zwaarste en duurste lading;
• de landen waar je rijdt, inclusief landen waar de limiet sneller doorbroken wordt;
• dekking voor binnenlands vervoer onder Boek 8 BW en de AVC;
• uitgesloten goederen zoals tabak, elektronica of geld, en eisen aan beveiligd parkeren;
• dekking voor ritten die je uitbesteedt aan charters.

Die aansprakelijkheidsdekking staat los van de verzekering van het voertuig zelf. Beide horen bij elkaar: in vrachtwagenverzekering dekking leggen we uit hoe je WA, casco en aanvullende dekkingen combineert.

Je bent verlader of importeur

Als eigenaar van de goederen krijg je van de vervoerder hooguit de CMR-vergoeding, en bij een beroep op artikel 17 mogelijk niets. Een transportverzekering dekt de werkelijke waarde, los van de vraag of de vervoerder aansprakelijk is. Dat is vooral belangrijk bij transport van waardevolle goederen en bij koelgoederen die kunnen bederven, want bederf valt onder de bijzondere risico’s van artikel 17 lid 4. Een transport all risk verzekering is dan vaak de logische keuze.

Ons perspectief op CMR-aansprakelijkheid

In de gesprekken die we met transportondernemers voeren, zien we steeds hetzelfde patroon. De vrachtwagen is tot in detail verzekerd, maar de aansprakelijkheid voor de lading is een bijzaak. Terwijl juist daar de grote claims vandaan komen: een gestolen trailer met elektronica, een koelunit die uitvalt op weg naar Spanje, een charter die een fout maakt waar jij voor opdraait.

De CMR-limiet geeft houvast, maar je hebt hem niet in de hand. Rijd je naar Duitsland, besteed je ritten uit of vervoer je dure lading, dan wil je weten dat je verzekerde som en voorwaarden kloppen met wat je echt rijdt. Dat lees je niet uit een standaardpolis.

Daarom vergelijken we als onafhankelijk adviseur bij alle 66 verzekeraars in Nederland en kijken we naar meer dan alleen de premie. Welke goederen zijn uitgesloten? Welke eisen gelden voor parkeren? Is je charterwerk meeverzekerd? Je vaste adviseur kent je bedrijf en je ritten, en is 24/7 bereikbaar als het onderweg misgaat. Zo weet je bij schade waar je staat, voordat de claim op je bureau ligt.

Willem

Laat je CMR-risico goed afdekken

Rijd je internationaal met eigen vrachtwagens of bestelbussen, of besteed je ritten uit? Wij zetten je voertuigverzekering en je aansprakelijkheid als vervoerder naast elkaar, vergelijken bij 66 verzekeraars en sturen je een vrijblijvend voorstel. Je houdt één vaste adviseur die ook bij schade voor je klaarstaat.

Plan een gratis adviesgesprek of bekijk direct de mogelijkheden voor je vrachtwagenverzekering of wagenparkverzekering.

Veelgestelde vragen over CMR-aansprakelijkheid

Geldt de CMR ook voor vervoer binnen Nederland?

Nee. De CMR geldt alleen als laad- en losplaats in verschillende landen liggen. Voor binnenlands wegvervoer gelden Boek 8 BW en meestal de AVC-voorwaarden, met eigen limieten en regels.

Is de vervoerder aansprakelijk bij diefstal van de lading?

In de meeste gevallen wel, want diefstal geldt zelden als onvermijdbare omstandigheid. De vervoerder betaalt dan tot 8,33 SDR per kilo. Heeft de chauffeur bewust roekeloos gehandeld, bijvoorbeeld door een volle trailer onbeveiligd achter te laten, dan kan de limiet vervallen.

Wie dient de claim in: de afzender of de ontvanger?

Dat hangt af van wie op het moment van de schade het recht op de goederen had. Vaak volgt dat uit de afgesproken Incoterm. Beide kunnen het voorbehoud maken, maar de claim komt van degene die de schade lijdt.

Wat gebeurt er als ik de termijn voor een voorbehoud mis?

Bij schade en verlies vervalt je claim niet automatisch, maar wordt vermoed dat de goederen in goede staat zijn afgeleverd en moet jij het tegendeel bewijzen. Bij vertraging is het strenger: zonder schriftelijk voorbehoud binnen 21 dagen is geen vergoeding verschuldigd.

Bronnen

Verdrag betreffende de overeenkomst tot internationaal vervoer van goederen over de weg (CMR), wetten.overheid.nl
CMR-verdrag: aansprakelijkheid van de vervoerder, Law & More
Wegvervoer, Van Traa Advocaten
CMR, AVC, Boek 8 BW en het begrip schade, SVA
Korte antwoorden over aansprakelijkheid, schade en verjaring, SVA
Kan de CMR-limiet worden verhoogd?, SVA
Regels voor internationaal wegvervoer, evofenedex
Aansprakelijkheid van de vervoerder onder het CMR-Verdrag, Consigliera
Het schadebegrip in het CMR, Herik Legal
ECLI:NL:GHAMS:2025:289, Gerechtshof Amsterdam
ECLI:NL:RBROT:2018:2790, Rechtbank Rotterdam
ECLI:NL:RBROT:2026:352, Rechtbank Rotterdam
CMR-condities in het Nederlands
Incoterms uitgelegd

Aanbevelingen

• CMR vergoedt €9 tot €10 per kg: welke transportverzekering voor ondernemers?
• Vrachtbrief aansprakelijkheid: complete gids 2026
• Verzekering bij transport van waardevolle goederen: nodig of niet?
• Transportverzekering ingehuurde vervoerder: wat je moet weten